Nowy sposób prezentowania przypisów i notatek w e-bookach

Opublikowane: 31 października 2014 | Aktualizacja: 2 stycznia 2015 | Kategorie: Różności

Firma 88em testuje wygodniejsze w użyciu przypisy w książkach elektronicznych.

Jednym z elementów książek papierowych, które wymagają istotnych zmian podczas przygotowywania wersji elektronicznych są przypisy. De facto standardowym rozwiązaniem tego problemu jest zamiana przypisów dolnych z papierowej wersji książki na przypisy końcowe w wersji elektronicznej. Oznacza to, że w trakcie konwersji treść przypisów jest przenoszona spod linii przypisowej na dole strony na koniec rozdziału albo książki, a znacznik przypisu (kolejna liczba arabska, rzymska, gwiazdki, krzyżyki, itd. w indeksie górnym lub w nawiasie) zostaje przenumerowany i opatrzony hiperłączem. Dzięki temu wystarczy, by czytelnik kliknął na odpowiednio oznaczoną cyfrę po słowie lub zdaniu wymagającym objaśnienia, a zostanie przeniesiony do treści przypisu. Gdy kliknie w link przy treści przypisu – wraca do miejsca, w którym przerwał czytanie.


przypisy-epub-popup-1
przypisy-epub-popup-2
Rys. 1. Standardowy model działania przypisów końcowych: czytelnik podąża za
hiperłączem w treści książki
(po lewej), aby przeczytać treść przypisu na nowym
ekranie
(po prawej). Klikając w łącze przypisowe na drugim ekranie, wraca do
miejsca, w którym przerwał czytanie.

Takie rozwiązanie działa na wszystkich czytnikach, ale prowadzi do kilku niedogodności:

  1. przerywa naturalny rytm czytania i zmusza do czekania na załadowanie przez czytnik innego fragmentu książki (często innego pliku), co na wolniejszych czytnikach może zająć dłuższą chwilę;
  2. zmusza czytelnika do wyszukania odpowiedniego przypisu (jeśli w książce przypisy numerowane są kolejno w każdym rozdziale od numeru 1, to na jednym ekranie na końcu książki może być więcej niż jeden przypis oznaczony cyfrą 1, co powoduje zamieszanie);
  3. co najważniejsze: ogranicza przypisy i notatki do relacji jeden do jednego. W tym modelu kilka odnośników nie może prowadzić do jednego objaśnienia, ponieważ musiałyby one albo być opatrzone dwoma linkami powrotnymi, albo można by powrócić jedynie do pierwszego wystąpienia znacznika.

Istnieje jednak lepsze rozwiązanie, które pozwala uniknąć powyższych niedogodności. Studio 88em we wrześniu 2014 r. rozpoczęło testy wygodniejszego sposobu prezentowania przypisów. Nowe rozwiązanie pozwala na otwarcie „dymku” przypisowego po kliknięciu znacznika bez przeładowania czy zmiany strony.


przypisy-epub-popup-3Rys. 2. Nowy model działania przypisów: czytelnik aktywuje hiperłącze przypisowe, a treść przypisu wyświetlana jest w „dymku” bez przeładowania ani zmiany ekranu.

Takie rozwiązanie jest wygodniejsze i szybsze. Znacznik przypisu przestaje mieć znaczenie – wszystkie kolejne przypisy mogą być oznaczone jedną gwiazdką bez szkody dla użyteczności. Dzięki temu można tworzyć bogatsze relacje pomiędzy fragmentami książki i treścią poboczną niż relacja jeden do jednego, jak w przypadku par przypis-objaśnienie.

Rozwiązanie to wymaga przygotowania książki w formacie ePub 3.0 i działa na wybranych czytnikach obsługujących najnowsze funkcje standardu IDPF. Rozwiązanie proponowane przez 88em działa na wszystkich czytnikach: w najnowszych modelach używa „dymków”, podczas gdy te same pliki na starszych czytnikach zachowują dotychczasowe działanie – odsyłają czytelnika do odpowiedniego fragmentu książki, jeśli jego urządzenie nie potrafi wyświetlić „dymków”. Wszystkie pliki ePub przygotowywane przez 88em są w wersji 3.0 (i są w pełni kompatybilne ze starszymi czytnikami), natomiast program do przygotowywania nowego rodzaju przypisów jest w fazie pilotażowej.

Poniżej przykładowe zrzuty ekranów z urządzeń i oprogramowania obsługującego format ePub 3.0 i wspierającego wyświetlanie „dymków” przypisowych.


przypisy-epub-popup-4
przypisy-epub-popup-5

Rys. 3. Nowy model działania przypisów w iBooks na iPhone 4S
(iOS 7): po kliknięciu przypisu (po lewej) na całym ekranie pojawia się tekst objaśnienia, który można zamknąć przyciskiem „Done”.

przypisy-epub-popup-6
Rys. 4. Nowy model działania przypisów w iBooks na iPad 2 (iOS 6).

przypisy-epub-popup-9
Rys. 5. Wygląd nowych przypisów w Gitden Reader na iPad 2 (iOS 8) w układzie pionowym.

przypisy-epub-popup-10
Rys. 6. Wygląd nowych przypisów w Gitden Reader na iPad 2 (iOS 8) w układzie poziomym.

Na czytnikach, które nie obsługują formatu ePub 3.0 (albo nie wspierają jeszcze dymków przypisowych)przypisy zachowują dotychczasowe działanie.

Zrzuty ekranów pochodzą z tytułu „HITLER. Reportaż biograficzny” wydanego przez Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz s.c. E-book w formatach ePub i Mobi przygotował zespół 88em.

O autorze
Cześć! Z tej strony Mateusz. Piszę tu o połączeniu dwóch niezwykle interesujących dziedzinach, czyli technologii i czytelnictwie, które w niesamowity sposób łączą się w „nowym czytaniu”. Moje teksty znajdziesz także na noweczytanie.pl, a mnie na twitterze i .
  • Interesujące rozwiązanie. Szczególnie na gorszej jakości czytnikach może się przydać.